poniedziałek, 14 sierpnia 2017

Kosmiczna przygoda

Ziemię wyniszczają katastrofy biologiczne, wariujący klimat i wojny. Przypuszcza się, że jej biosfera przetrwa jeszcze zaledwie wiek. W takich warunkach sześć tysięcy odważnych, żądnych przygód lub zdesperowanych osób decyduje się wyruszyć w kilkuletnią podróż na niezbadaną planetę, by rozpocząć na niej nowe życie.

Nancy Kress, wielokrotnie nagradzana amerykańska pisarka SF, jest w Polsce praktycznie nieznana. W latach 90. przetłumaczono jej cykl Żebracy, następnie Prawdopodobieństwo. W tym roku wydawnictwo Rebis wydaje dylogię Crossfire napisaną prawie piętnaście lat temu.

Bohaterowie Ognia krzyżowego lecą na Zielnik, odległą planetę podobną do Ziemi, z różnych powodów. Prezes korporacji organizującej wyprawę ucieka od swojej przestępczej przeszłości. Przywódca Czejenów pragnie przywrócić swojemu ludowi pierwotną więź z naturą. Nowi Kwakrzy marzą o spokojnej egzystencji z dala od wojen i przemocy. Sześć tysięcy ludzi, sześć tysięcy powodów i jeden cel. Przynajmniej do pewnego momentu. W obliczu kontaktu z dwoma skrajnie różnymi gatunkami Obcych, które stanowią potencjalne zagrożenie dla ziemskich emigrantów, cele i działania kilku osób odpowiedzialnych za całą społeczność zaczynają się istotnie różnicować.

niedziela, 6 sierpnia 2017

Żądza władzy, rodzinne intrygi i boskie przeznaczenie

Mówi się, że lubimy te piosenki, które już słyszeliśmy. Trudno mi odmówić słuszności temu twierdzeniu, gdy kolejny raz włączam Księcia Persji. Dodatkowo lato jest czasem sprzyjającym raczej rozrywce fizycznej (głównie leżeniu plackiem na plaży) niż wysiłkowi umysłowemu – dlatego film, który już nieraz oglądałam, wydawał się dobrym wyborem.

Niesłusznie oskarżony o zamordowanie ojca książę musi uciekać i odkryć, kto chce zniszczyć jego rodzinę. Pomaga mu władczyni podbitego miasta. Oczywiście, nie ze zwykłej dobroci serca. Tamina ma swoje plany wobec mężczyzny, który przypadkowo wszedł na ścieżkę jej przeznaczenia.

Książę Persji: Piaski Czasu to filmowa wersja gry komputerowej. Przedsięwzięcie bez wątpienia karkołomne, ale w moim odczuciu udane. Fabuła nie grzeszy wielowarstwowością ani głębokością rowu oceanicznego, bohaterowie to raczej typy niż osobowości, za to akcja jest dynamiczna i interesująca. Chodzi, jak zwykle, o pragnienie władzy. Tym razem młodszy brat króla Persji, od urodzenia przeznaczony na doradcę, chce cofnąć czas, by zmienić decyzję, która zaważyła na jego dalszym życiu. Scenarzysta próbuje wprawdzie zwodzić widza, podsuwając kolejne mylne tropy, ale przecież od początku wiadomo, że Ben Kingsley musi być czarnym charakterem. Jego emploi zwyczajnie nie pozwala na nic innego i Hollywood doskonale o tym wie. Tak że to by było na tyle, jeśli chodzi o zaskoczenie.

środa, 12 lipca 2017

Nie taka piękna epoka

Powstanie TVN-owskiej superprodukcji Belle epouqe stało się okazją do wydania znanej już książki Agnieszki Lisak o życiu towarzyskim XIX-wiecznych elit w nowej oprawie graficznej. Treść została ta sama, zmienił się tylko podtytuł – zamiast Obyczaje, intrygi, skandale na okładce widnieje: Wspaniałe czasy belle epoque.

Pytanie zasadnicze: czy rzeczywiście takie „wspaniałe”? Lisak pokazuje, że niekoniecznie. Nasze wyobrażenie na temat XIX wieku zwykle ogranicza się do eterycznych kobiet w pięknych rozłożystych sukniach z mnóstwem koronek, eleganckich panów w surdutach i cylindrach oraz wystawnych balów. Tymczasem realia nie przedstawiały się tak kolorowo.

środa, 5 lipca 2017

Zemsta szyta na miarę

Złowieszczo uśmiechnięty chłopiec z rozwianą czupryną. Dziewczęta skaczące na skakankach. Metalowy wiatrak. Sepiowe migawki w zwolnionym tempie. Z autobusu wysiada elegancko ubrana kobieta. Miasteczko jak z klasycznego westernu spowija cisza i noc. „I’m backing, bastards”.

Tilly wraca do domu, by odkryć, dlaczego 25 lat wcześniej została z niego zabrana. Mimo że miała wtedy osiem lat, niewiele pamięta poza tym, że była posądzona o zabicie kolegi z klasy. Czeka ją nie tylko rozwiązywanie zagadki przeszłości, ale także budowanie trudnej relacji z matką, radzenie sobie z nieprzychylnymi sąsiadami i oczywiście romans.

Projektantka mnie zaskoczyła i zachwyciła. A naprawdę trudno o jedno i drugie, kiedy ma się na koncie ponad tysiąc obejrzanych filmów. Zachwyca muzyka, piękne zdjęcia i stroje, wyraziste postacie i dobry humor. Po około półtorej godziny przychodzi zaskoczenie. I to takie, w które nie mogłam uwierzyć dobre kilka minut. Nie, nie zdradzę szczegółów. Nie odbiorę wam tej frajdy.

środa, 28 czerwca 2017

Ewangelia tłumaczona

Papież Franciszek jest już znany z aktywnej obecności w mediach społecznościowych. Jego krótkie wypowiedzi internetowe cieszą się ogromną popularnością i, co ważne, trafiają do współczesnego ciągle śpieszącego się człowieka właśnie dzięki swej lakoniczności. Franciszek szanuje czas swoich słuchaczy i postępuje w myśl zalecenia z Księgi Syracha: „mów zwięźle, w niewielu słowach [zamknij] wiele treści”.

Bóg szuka nas na marginesie to zbiór 155 syntez homilii wygłoszonych przez papieża podczas mszy odprawianych cztery razy w tygodniu w Domu św. Marty w Watykanie. Homilie poprzedza dość obszerna przedmowa o. Spadaro* analizująca styl mówienia Franciszka i główne poruszane przez niego wątki. Moim zdaniem ten wstęp nie jest istotny. Owszem, może w jakimś stopniu przybliżyć sposób głoszenia Ewangelii przez papieża, jednak nie jest niezbędny do jego zrozumienia. Mnie znużył swoją naukowością i długością.

wtorek, 20 czerwca 2017

Z miłości do dzieci (nie szczeniaczków!)

Co robisz, kiedy w twoim domu niespodziewanie pojawia się braciszek w garniaku, ze złotym zegarkiem na ręce i czarnym neseserem w dłoni? Próbujesz udowodnić rodzicom, że z dzieciakiem jest coś nie tak, albo usiłujesz pozbyć się intruza? Świetnie! To początek niezapomnianej przygody, która da ci znacznie więcej niż miano bohatera.

Siedmioletni Tim był szczęśliwym dzieckiem. Miał wspaniałych rodziców, którzy poświęcali mu całą swoją uwagę – „trzy bajki, pięć uścisków i piosenka na dobranoc”. Do czasu. Pewnego dnia rodzice przedstawili mu nowego członka rodziny. Bobas wprowadza chaos w poukładane życie Tima, okręca sobie wszystkich wokół pulchnego paluszka i stawia cały dom na głowie. Jednak chłopiec się nie poddaje. Odkrywa, że dzieciak tak naprawdę jest tajnym agentem, który przybył na ziemię z misją powstrzymania szefa PuppyCorp przed wypuszczeniem na rynek supermegawieczniesłodkiego szczeniaczka.

niedziela, 4 czerwca 2017

Duch końca wieku

Słowa „absynt” i „skandale” na okładce przyciągają wzrok i budzą jednoznaczne skojarzenia. Skądinąd wiadomo przecież, że Młoda Polska słynie z barwnych postaci niestroniących od alkoholu i zachowań nieprzystojących w dobrym towarzystwie. Czy można oprzeć się lekturze, która obiecuje tak pikantne historie?

Iwona Kienzler jest znana z publikacji popularno-historycznych. W swoich książkach najczęściej przedstawia historię pod kątem wpływu, jaki miały na nią kobiety – szare eminencje każdych czasów. Nie ogranicza się tylko do jednej epoki. Jest autorką m.in. wielotomowego cyklu Historia z alkowy – o Polsce z perspektywy sypialni władców. Wyraźnie hołduje zasadzie „uczyć, bawiąc”.

W najnowszej książce Kienzler przedstawia postacie fin de siècle’u, które w tamtym czasie rozpalały wyobraźnię i stanowiły wodę na młyn dla plotkarzy. W tym gronie nie mogło zabraknąć m.in. Władysława Podkowińskiego niszczącego swój obraz w warszawskiej Zachęcie, Marii Komornickiej, która stała się Piotrem, Włodzimierza Tetmajera popełniającego mezalians z Anną Mikołajczykówną, Stanisława Wyspiańskiego portretującego krakowską elitę w „Weselu” oraz Stanisława Przybyszewskiego nazywanego arcyszatanem modernizmu.

czwartek, 25 maja 2017

Wszyscy jesteśmy rodziną

Stare ludowe powiedzenie głosi: nie oczekuj, a nie doznasz rozczarowania. W moim przypadku sprawdziło się w stu procentach.

Nie powiem, żebym na tę część Szybkich i wściekłych czekała z niecierpliwością. Całą serię bardzo lubię, ale no naprawdę, ileż można? Poza tym bez Paula Walkera to już nie ma sensu… Zwiastun też nie zapowiadał niczego dobrego. Właściwie nie zamierzałam iść do kina, ale los zadecydował inaczej.

Tym razem Dom odwraca się od swojej rodziny, ponieważ jakaś zła kobieta z przeszłości ma na niego haka. Poświęcając się w imię większego dobra, dołącza do niej i jej niecnych planów zdobycia władzy nad światem (co ona eufemistycznie nazywa „odpowiedzialnością”). Na szczęście zła kobieta, która uprowadziła Doma, to genialna hakerka Cipher, na którą polują tajne służby specjalne. Dzięki temu powstaje superzespół do ratowania świata i oczywiście przy okazji Toretto.

piątek, 12 maja 2017

Galeria osobliwości

Polska może się nam wydawać krajem zaściankowym, w którym nic ciekawego się nie dzieje. Wszak najgłośniejsze skandale, afery i przestępstwa rozgrywają się za oceanem. Tymczasem okazuje się, że również w Polsce nie brakuje jednostek, które chciałyby wybić się ponad przeciętność drogą niezgodną z prawem.

Ta chęć wyróżnienia się na tle innych oraz potrzeba powszechnego uznania jest cechą wspólną bohaterów najnowszej książki Patryka Pleskota. Autor dał się poznać jako specjalista od czasów PRL – w poprzedniej publikacji, Zabić. Mordy polityczne PRL, przedstawił kilka z wielu zabójstw dokonanych przez władze Polski Ludowej. Teraz też porusza się po dobrze znanym gruncie i prezentuje barwne postacie, które w drugiej połowie XX i na początku XXI wieku zasłynęły ponadprzeciętną skłonnością do oszukiwania i udawania kogoś innego.

Czesław Bojarski to genialny fałszerz, który przez ponad 15 lat oszukiwał francuski bank narodowy, upłynniając banknoty stufrankowe własnego autorstwa. Czesław Śliwa przez trzy miesiące jeździł po Polsce, udając austriackiego dyplomatę i wyłudzając od ludzi pieniądze. Zbigniew Nowak jest bioenergoterapeutą, którego moc działa nawet przez zdjęcie i ekran telewizora. Jerzy Kalibabka twierdzi, że uwiódł dwa tysiące kobiet, z których większość następnie okradł. Marzeniem Eligiusza Naszkowskiego była praca dla SB, a kiedy nie dano mu możliwości rozwijania „talentu szpiegowskiego”, uciekł na Zachód z informacjami wykradzionymi z tajnego Biura Studiów MSW. Zdzisław Najmrodzki dzięki napadaniu na Peweksy zyskał powszechną sympatię Polaków i stał się solą w oku organów ścigania, którym uciekł ponoć 29 razy. Jedyna w tym gronie kobieta, Anastazja Potocka, mówi, że spała z połową sejmu, co pozwoliło jej uzyskać niezwykle istotne, pilnie strzeżone przez posłów informacje.

wtorek, 2 maja 2017

Teatr (jeszcze) studencki? [cz. 2]

Sobota przebiegła pod znakiem niejednoznaczności, może nawet kontrowersji. Pierwsza grupa, TransDramaticum, za pomocą tekstu Małgorzaty Sikorskiej-Miszczuk przetłumaczonego na ukraiński próbowała choć trochę uporać się z trudną historią Polski i Ukrainy po II wojnie światowej. W czytaniu performatywnym Żelaznej kurtyny zderzyli skrajne podejścia do teatru – prawicowe i liberalne, pokazali, jak radzą sobie ofiary rasistowskich zachowań, a także wykorzystywania seksualnego oraz jak postrzegamy siebie i mieszkańców sąsiednich krajów.


Spektakl Ludzie mówią… w założeniu był o przemocy wobec kobiet – fizycznej, psychicznej i seksualnej. Miał zadać pytanie o to, skąd się ona bierze. Jednak w moim odczuciu, odkupionym prawie godzinnym nudzeniem się na widowni, była to historia kobiety molestowanej w dzieciństwie przez proboszcza małomiasteczkowej parafii. Kobiety, która przez lata tego człowieka kochała i nie umiała ułożyć sobie życia z innym mężczyzną. Kobiety, która nie potrafiła ochronić swoich córek przed zapędami starego księdza. Kobiety, która została napiętnowana i wyklęta przez sąsiadów. niebopiekło zamiast rzeczywiście zadać to ważne pytanie o źródło przemocy skupiło się na nieustannym uderzaniu patologią, aż w końcu straciłam zainteresowanie tym, co działo się na scenie.